Allah’a inanan ve iman eden her Müslümanın bilmesi ve yapması gereken kurallara 54 farz denmektedir. İslam alimlerinin İslam dinine mensup bireylerin öğrenmesi, inanması ve uygulaması gereken farzlardır. Müslüman kimselerin günlük hayatlarında tabi olması gereken kurallar olarak da tabir edilmektedir.
FARZ NEDİR?
Allah (c.c), kullarından yapmasını gerekli gördüğü kurallardır. Her Müslümanın üzerine görev olan, günlük hayatında uyması gereken kurallar olarak kabul edilebilir. Farz olan ibadetlerin uygulanması mecburî olduğundan uygulanmaması halinde günah kişinin günaha girdiği belirtilmektedir. Namaz kılmak, inançlı olan her kişinin Allah katında yapması zarurî ibadetler ortasındadır. Lakin, aklı melekeleri yerinde olmayan bireylerin farzlardan, Allah’ın buyruk ve yasaklarından muaf olduğunu da belirtilmektedir.
FARZ-I AYN NEDİR?
Her Müslümanın şahsen kendisinin yapması gereken farzlar, dini vazifelerdir. Yani kimsenin yerine yapılmayan ibadetlerdir. Namaz kılmak, oruç tutmak gibi…
FARZI KİFAYE NEDİR?
Farz-ı kifaye, bir küme Müslümanın yapması durumunda öteki Müslümanların muaf tutulduğu farzlardır. Kuran-ı Kerim’i ezberlemek faz-ı kifayedir.
FARZ İBADETLERDEN KİMLER MUAFTIR?
Namaz, hac, zekat ve oruç üzere ibadetlerin alt başlıklar halinde kimlere farz olup olmadığı açıklansa da en genel tabiriyle dinin gerekli gördüğü farzlar, aklı melekleri yerinde olan ve ergenlik çağına erişmiş bireylerin üzerinde görevdir. Yani aklı yerinde olmayan ve ergenliğe girmemiş çocuklar farz ibadetlerden muaf tutulmaktadır.
54 FARZ NEDİR?
Her Müslüman günlük hayatına Allah’ın buyruk ve yasaklarına nazaran şekillendirmelidir. Güç üzere görülen bu konu aslında beşere, paklığı, edebi, adaleti ve müsamahayı aşılamaktadır. İslam alimlerinin belirlediği her Müslümanın üzerine görev 54 farz şöyledir:
1- Allah’ı bir bilip, Onu hiç unutmamak. (Her şeyi İslamiyet’e uygun yapmaya çalışmak)
2- Helalinden yiyip içmek.
3- Abdest almak.
4- Her gün vakti gelince, Beş vakit namaz kılmak.
5- Hayzdan, nifastan ve cünüplükten gusletmek.
6- Kişinin rızkına, Allah’ın kefil olduğuna inanmak.
7- Helalinden pak elbise giymek.
8- Hakka tevekkül ederek çalışmak.
9- Kanaat etmek.
10- Nimetleri için, Allah’a şükretmek.
11- Kaza ve mukadderata razı olmak.
12- Belalara sabretmek [isyan etmemek].
13- Günahlardan tövbe etmek.
14- İhlasla ibadet etmek.
15- İslam düşmanlarını düşman bilmek.
16- Kur’an-ı kerimi dört kanıttan biri bilmek.
17- Mevte hazırlanmak yani farzları yapıp haramlardan kaçarak imanla ölmeye çalışmak.
18- Allah’ın sevdiğini sevip, sevmediğini sevmemek ve bundan kaçmak. (Buna Hubb-i fillah ve buğd-i fillah denir.)
19- Ana babaya uygunluk etmek.
20- Gücü yetenlerin, imkanı nispetinde dinin buyruklarını yaymaya çalışması.
21- Mahrem olan salih akrabayı ziyaret etmek.
22- Emanete hıyanet etmemek.
23- Ebediyen, Allah’tan korkarak, haramlardan sakınmak.
24- Allah’a ve Resulüne itaat etmek. [Yani her şeyi İslamiyet’e uygun yapmak]
25- Günahtan kaçıp, ibadet ile meşgul olmak.
26- Hükümdara karşı gelmemek.
27- Âleme ibretle bakmak.
28- Allah’ın varlığını tefekkür etmek.
29- Lisanını haram, fuhuş olan kelamlardan korumak.
30- Kalbini dünyanın yararsız şeylerinden, ziyanlı isteklerinden temizlemek
31- Hiç kimseyi alay etmemek.
32- Harama bakmamak.
33- Daima kelamına sadık olmak.
34- Kulağını fuhuş kelam ve çalgıdan korumak.
35- Farzları ve haramları öğrenmek.
36- Tartı, ölçü aletlerini, gerçek olarak kullanmak.
37- Allah’ın azabından emin olmayıp sürekli korkmak.
38- Allah’ın rahmetinden, ümidini kesmemek.
39- Müslüman yoksullarına zekat vermek ve yardım etmek.
40- Nefsin haram olan isteklerine uymamak.
41- Aç olanı Allah isteği için doyurmak.
42- Yetecek kadar rızık [yiyecek, giyecek ve ev] için çalışmak.
43- Malının zekatını, eserlerinin uşrunu vermek.
44- Adetli ve lohusa halinde bulunan hanımı ile bağlantıda bulunmamak.
45- Kalbini günahlardan temizlemek.
46- Kibirli olmaktan sakınmak.
47- Yetim çocuğun malını korumak.
48- Genç oğlanlara, şehvete sebep olacak durum ve hareketlerden uzak durmak
49- Günlük vakit namazlarını kazaya bırakmamak.
50- Şirk koşmamak.
51- Zinadan kaçınmak.
52- Alkollü içki içmemek.
53- Boş yere yemin etmemek.
54- Haksız yere, zulümle yani gayrimeşru olarak oburunun malını almamak. Kul hakkından korkmak. (En değerli kul hakkı ve azabı en çok olan, akrabasına ve buyruğu altında olanlara emr-i maruf yapmamak, bunlara din bilgisi öğretmemektir. Bidat sahibinin, Ehl-i sünnet itikadını değiştirmesi, dini, imanı bozması da böyledir.)
Merhaba, yazınızı okuduktan sonra 54 farz hakkında daha fazla bilgi edindim. Özellikle farz-ı ayn ve farzı kifaye kavramları hakkında ayrıntılı açıklamalar yapmanız çok faydalı oldu. Bu kavramların ne anlama geldiğini daha iyi anladım. Teşekkür ederim!