Haşr Mühleti, Medine’de indirilen ve 24 ayetten oluşmaktadır. Kuran-ı Kerim’deki sıralamasına nazaran 59. Mühlet olsa da Peygamber Efendimiz (s.a.s) periyodunda gönderilen 101. Müddettir. Parıltı Mühletinden evvel, Beyyine Müddetinde sonra Sayfada 544’de yer almaktadır. Haşr, söz manası olarak toprak demektedir, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’e ihanet ederek Müslümanları ortadan kaldırmak isteyen kavimlerin sürülmesi hadisesini aktarmaktadır. Bunun dışında Haşr Müddetine genel olarak bakıldığına, Allah’ın tüm varlıklardan üstün ve noksansız olduğu, tüm varlıkların yaratıcısı olduğu anlatılmaktadır.
Kuran-ı Kerim’de her mühlet, Allah’a dönüşü ve iman etmeyi nasihat etmektedir. Allah’ın tüm varlıklardan ulu olduğu, her kim ne yapmış olursa olsun affedici olduğu birçok ayetinde belirtilmiştir. Haşr Mühleti de bu değerli müddetlerden biridir ve tevhid inancına vurgu yaparak Allah’ın varlığını ve birliğini anlatmaktadır. Allah’ın varlığı dışında Haşr Müddetinde münafıkların ve gayrimüslimlerle sinsice muahede içinde olanların başına gelecekleri yer almaktadır. Ayrıyeten bir Müslümanın nasıl olması gerektiği konusunda da nasihatler bulunduğu için okunması ve dikkate alınması kıymetlidir. Bilhassa sabah ve akşam namazlarında son 3 ayetinin okunması çok değerlidir. Bundan ötürü mescitlerde sabah ve akşam namazının akabinde kesinlikle okunur. Haşr Müddetinin okunmasının faziletleri:
- Allah’ın üstünlüğünü anlatan son 3 ayet-i kerimesi, iman edenlerin O’na tabi olduğunu ve ve tüm büyüklüğünü kabul ettiği için okunması çok değerlidir.
- Haşr Mühletinin her gün okunmayı alışkanlık haline getiren kişi, vefat ettiğinde şehitlik makamına erişeceği rivayet edilir.
- Haşr Müddetinin okuyan kişinin dünyadaki tüm varlıkların ona dua edeceği söylenir.
- Peygamber Efendimiz (s.a.s) Haşr mühletini okuyan kişinin günahlarının affedileceğini buyurmuştur.
- Hastalıklardan ve musibetlerden korunacağı rivayet edilir.
- Haşr Müddetini okumayı alışkanlık haline getirenler, dünya ve ahiret hayatında muvaffakiyete ulaşır.
HAŞR MÜDDETİNİN OKUNUŞU
- Sebbeha lillâhi mâ fîs semâvâti ve mâ fîl ard(ardı), ve huvel azîzul hakîm(hakîmu).
- Huvellezî ahracellezîne keferû min ehlil kitâbi min diyârihim li evvelil haşri, mâ zanentum en yahrucû ve zannû ennehum mâniatuhum husûnuhum minallâhi fe etâhumullâhu min haysu lem yahtesibû ve kazefe fî kulûbihimur ru’be yuhribûne buyûtehum bi eydîhim ve eydîl mu’minîne fa’tebirû yâ ulîl ebsâr(ebsâri).
- Ve lev lâ en keteballâhu aleyhimul celâe le azzebehum fîd dunyâ, ve lehum fîl âhırati azâbun nâr(nâri).
- Zâlike bi ennehum şâkkûllâhe ve resûlehu, ve men yuşâkkıllâhe fe innallâhe şedîdul ikâb(ikâbi).
- Mâ kata’tum min lînetin konut teraktumûhâ kâimeten alâ usûlihâ fe bi iznillâhi ve li yuhziyel fâsikîn(fâsikîne).
- Ve mâ efâallâhu alâ resûlihî minhum fe mâ evceftum aleyhi min haylin ve lâ rikâbin ve lâkinnallâhe yusallitu rusulehu alâ men yeşâu, vallâhu alâ kulli şey’in kadîr(kadîrun).
- Mâ efâallâhu alâ resûlihî min ehlil kurâ fe lillâhi ve lir resûli ve li zîl kurbâ vel yetâmâ vel mesâkîni vebnis sebîli key lâ yekûne dûleten beynel agniyâi minkum, ve mâ âtâkumur resûlu fe huzûhu ve mâ nehâkum anhu fentehû, vettekûllâh(vettekûllâhe), innallâhe şedîdul ikâb(ikâbi).
- Lil fukarâil muhâcirînellezîne uhricû min diyârihim ve emvâlihim yebtegûne fadlen minallâhi ve rıdvânen ve yansurûnallâhe ve resûlehu, ulâike humus sâdikûn(sâdikûne).
- Vellezîne tebevveud dâre vel îmâne min kablihim yuhıbbûne men hâcera ileyhim ve lâ yecidûne fî sudûrihim hâceten mimmâ ûtû ve yu’sirûne alâ enfusihim ve lev kâne bihim hasâsatun, ve men yûka şuhha nefsihî fe ulâike humul muflihûn(muflihûne).
- Vellezîne câû min ba’dihim yekûlûne rabbenâgfir lenâ ve li ihvâninâllezîne sebekûnâ bil îmâni ve lâ tec’al fî kulûbinâ gıllen lillezîne âmenû rabbenâ inneke raûfun rahîm(rahîmun).
- E lem tera ilâllezîne nâfekû yekûlûne li ihvânihimullezîne keferû min ehlil kitâbi le in uhrictum le nahrucenne meakum ve lâ nutîu fî kum ehaden ebeden ve in kûtiltum le nensurannekum, vallâhu yeşhedu innehum le kâzibûn(kâzibûne).
- Le in uhricû lâ yahrucûne meahum ve le in kûtılû lâ yansurûnehum ve le in nasarûhum le yuvellunnel edbâr(edbâre), summe lâ yunsarûn(yunsarûne).
- Le entum eşeddu rahbeten fî sudûrihim minallâhi, zâlike bi ennehum kavmun lâ yefkahûn(yefkahûne).
- Lâ yukâtilûnekum cemîan illâ fî kuran muhassanetin konut min verâi cudur(cudurin), be’suhum beynehum şedîd(şedîdun), tahsebuhum cemîan ve kulûbuhum şettâ, zâlike bi ennehum kavmun lâ ya’kılûn(ya’kılûne).
- Ke meselillezîne min kablihim karîben zâkû vebâle emrihim ve lehum azâbun elîm(elîmun).
- Ke meseliş şeytâni iz kâle lil insânikfur, fe lemmâ kefera kâle innî berîun minke innî ehâfullâhe rabbel âlemîn(âlemîne).
- Fe kâne âkıbetehumâ ennehumâ fîn nâri hâlideyni fîhâ, ve zâlike cezâuz zâlimîn(zâlimîne).
- Yâ eyyuhâllezîne âmenûttekullâhe veltenzur nefsun mâ kaddemet li gadin, vettekûllahe, innallâhe habîrun bi mâ ta’melûn(ta’melûne).
- Ve lâ tekûnû kellezîne nesûllâhe fe ensâhum enfusehum, ulâike humul fâsikûn(fâsikûne).
- Lâ yestevî ashâbun nâri ve ashâbul cenneti, ashâbul cenneti humul fâizûn(fâizûne).
- Lev enzelnâ hâzâl kur’âne alâ cebelin le raeytehu hâşian mutesaddian min haşyetillâh(haşyetillâhi), ve tilkel emsâlu nadribuhâ lin nâsi leallehum yetefekkerûn(yetefekkerûne).
- Huvallâhullezî lâ ilâhe illâ huve, âlimul gaybi veş şehâdeti, huver rahmânur rahîm(rahîmu).
- Huvallâhullezî lâ ilâhe illâ huve, el melikul kuddûsus selâmul mu’minul muheyminul azîzul cebbârul mutekebbir(mutekebbiru), subhânallâhi ammâ yuşrikûn(yuşrikûne).
- Huvallâhul hâlikul bâriul musavviru lehul esmâul husnâ, yusebbihu lehu mâ fîs semâvâti vel ard(ardı) ve huvel azîzul hakîm(hakîmu).
- Göklerdeki ve yerdeki her şey Allah’ı tespih etmektedir. O, mutlak güç sahibidir, karar ve hikmet sahibidir.
- O, kitap ehlinden inkâr edenleri birinci toplu sürgünde yurtlarından çıkarandır. Siz onların çıkacaklarını sanmamıştınız. Onlar da kalelerinin, kendilerini Allah’tan koruyacağını sanmışlardı. Lakin Allah’ın buyruğu onlara ummadıkları yerden geldi. O, yüreklerine dehşet düşürdü. O denli ki, konutlarını hem kendi elleriyle, hem de mü’minlerin elleriyle yıkıyorlardı. Ey basiret sahipleri, ibret alın.[1]
- Şayet Allah, onlar hakkında sürülmeye hükmetmemiş olsaydı, kesinlikle kendilerine dünyada azap edecekti. Ahirette ise, onlar için cehennem azabı vardır.
- Bu, onların Allah’a ve Resûlüne karşı gelmeleri sebebiyledir. Kim Allah’a karşı gelirse bilsin ki, Allah’ın azabı şiddetlidir.
- (Savaş gereği,) hurma ağaçlarından her neyi kestiniz, veyahut (kesmeyip) kökleri üzerinde dikili bıraktınızsa daima Allah’ın izniyledir. Bu da fasıkları rezil etmesi içindir.[2]
- Onların mallarından Allah’ın, savaşılmaksızın peygamberine kazandırdığı mallar için siz, at ya da deve koşturmuş değilsiniz. Ama Allah, peygamberlerini, dilediği kimselerin üzerine salıp onlara üstün kılar. Allah’ın her şeye hakkıyla gücü kâfi.[3]
- Allah’ın, (fethedilen) memleketlerin ahalisinden savaşılmaksızın peygamberine kazandırdığı mallar; Allah’a, peygambere, onun yakınlarına, yetimlere, fakirlere ve yolda kalmışlara aittir. O mallar, içinizden yalnız zenginler ortasında dolaşan bir servet (ve güç) hâline gelmesin diye (Allah bu türlü hükmetmiştir). Peygamber size ne verdiyse onu alın, neyi de size yasak ettiyse ondan vazgeçin. Allah’a karşı gelmekten sakının. Elbet, Allah’ın azabı çetindir.
- Bu mallar bilhassa, Allah’tan bir lütuf ve hoşnudluk ararken ve Allah’ın dinine ve peygamberine yardım ederken yurtlarından ve mallarından uzaklaştırılan yoksul muhacirlerindir. İşte onlar gerçek kimselerin ta kendileridir.
- Onlardan (muhacirlerden) evvel o yurda (Medine’ye) yerleşmiş ve imanı da gönüllerine yerleştirmiş olanlar, hicret edenleri severler. Onlara verilenlerden ötürü içlerinde bir rahatsızlık duymazlar. Kendileri son derece muhtaçlık içinde bulunsalar bile onları kendilerine tercih ederler. Kim nefsinin cimriliğinden, hırsından korunursa, işte onlar kurtuluşa erenlerin ta kendileridir.
- Onlardan sonra gelenler ise şöyle derler: “Ey Rabbimiz! Bizi ve bizden evvel iman etmiş olan kardeşlerimizi bağışla. Kalplerimizde, iman edenlere karşı hiçbir kin tutturma! Ey Rabbimiz! Elbet sen çok esirgeyicisin, çok merhametlisin.”[4]
- Kitap ehlinden o inkâr eden kardeşlerine, “Yemin ederiz ki, siz (Medine’den) çıkarılırsanız, kesinlikle biz de sizinle bir arada çıkarız. Sizin hakkınızda asla kimseye boyun eğmeyiz. Şayet size karşı savaşılırsa, size kesinlikle yardım ederiz” diyerek münafıklık yapanlara bakmaz mısın? Hâlbuki Allah onların katiyetle yalancı olduklarına şahitlik eder.
- Andolsun, şayet (kardeşleri Medine’den) çıkarılırsa, onlarla birlikte çıkmazlar. Kendilerine karşı savaşılırsa, onlara yardım etmezler. Yardım edecek olsalar bile andolsun kesinlikle gerilerini dönüp kaçarlar, sonra kendilerine de yardım edilmez.
- Onların kalplerinde size karşı duydukları endişe, Allah’a karşı duydukları endişeden daha baskındır. Bu, onların anlamaz bir toplum olmaları sebebiyledir.
- Onlar müstahkem kaleler içinde yahut duvarlar gerisinde olmadan sizinle toplu hâlde savaşmazlar. Kendi ortalarındaki çekişmeleri şiddetlidir. Sen onları toplu sanırsın. Hâlbuki kalpleri darmadağınıktır. Bu, onların akılları ermez bir topluluk olmalarındandır.
- Onların durumu, kendilerinden az evvelkilerin (Mekkeli müşriklerin) durumu üzeredir. Onlar (Bedir’de) yaptıklarının cezasını tatmışlardır. Onlara (Ahirette de) elem dolu bir azap vardır.
- Münafıkların durumu ise tıpkı şeytanın durumu üzeredir. Zira şeytan beşere, “İnkâr et” der; insan inkâr edince de, “Şüphesiz ben senden uzağım. Zira ben âlemlerin Rabbi olan Allah’tan korkarım” der.
- Nihayet ikisinin de (azdıranın da azanın da) akıbeti, ebediyen ateşte kalmaları olmuştur. İşte zalimlerin cezası budur.
- Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakının ve herkes, yarın için evvelce ne göndermiş olduğuna baksın. Allah’a karşı gelmekten sakının. Elbet Allah, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.
- Allah’ı unutan ve bu yüzden Allah’ın da kendilerine kendilerini unutturduğu kimseler üzere olmayın. İşte onlar fasık kimselerin ta kendileridir.
- Cehennemliklerle cennetlikler bir olmaz. Cennetlikler kurtuluşa erenlerin ta kendileridir.
- Şayet biz, bu Kur’an’ı bir dağa indirseydik, elbette sen onu Allah kaygısından başını eğerek modül parça olmuş görürdün. İşte misaller! Biz onları insanlara düşünsünler diye veriyoruz.
- O, kendisinden öbür hiçbir ilâh olmayan Allah’tır. Gaybı[5] da, görünen âlemi de bilendir. O, Rahmân’dır, Rahîm’dir.[6]
- O, kendisinden öteki hiçbir ilâh bulunmayan Allah’tır. O, mülkün gerçek sahibi, kutsal (her türlü eksiklikten uzak), barış ve iyiliğin kaynağı, güvenlik veren, gözetip koruyan, mutlak güç sahibi, düzeltip ıslah eden ve dilediğini yaptıran ve büyüklükte eşsiz olan Allah’tır. Allah, onların ortak koştuklarından uzaktır.
- O, yaratan, yoktan var eden, hal veren Allah’tır. Hoş isimler O’nundur. Göklerdeki ve yerdeki her şey O’nu tesbih eder. O, mutlak güç sahibidir, karar ve hikmet sahibidir.
Bu makalede Haşr Mühleti hakkında çok önemli bilgiler paylaşılmış. Bu konuyla ilgili daha önce birçok yazı okudum, ancak bu yazıda yeni bir bakış açısı sunulmuş. Yazara teşekkür ederim.